اگر با بیمارهای خودایمنی آشنا باشید، حتما نام آزمایش ANA را شنیدهاید. در این نوع از بیماریها سیستم ایمنی بدن، بافت و اندامهای مختلف را مهاجم تشخیص داده و به آنها حمله میکند. این نوع بیماریها طیف گستردهایی داشته و راه درمان قطعی برای آنها وجود ندارد. با استفاده از آزمایشهای مختلف، سعی میشود وضعیت سلامتی بیمار پایش شود
ANA در آزمایش خون چیست؟
در بدن آنتی بادی پروتئینی وجود دارد که Antinuclear Antibody نامیده میشود. این آنتی بادی پروتئینی که با عبارت لاتین ANA شناخته میشود، با ماده هستهایی سلولها واکنش میدهد. آنتی بادی ANA در واقع ضد هسته محسوب میشوند و آنتی بادیهایی را که به عنوان آنتی ژنهای هستهای و سیتوپلاسمی شناخته میشوند، مورد هدف قرار خواهند داد. آزمایش ANA به دو روش EIA (ارزیابی اثرات زیست محیطی) و IFA (روشی برای یافتن یک آنتی ژن یا یک آنتی بادی) انجام میشود
سطح بحرانی آزمایش ANA
نتیجه آزمایش ANA با یک سری اعداد مشخص میشود. برای این اعداد یک حد نرمال و بحرانی در نظر گرفته شده است که اگر در حد نرمال قرار داشته باشند، جواب آزمایش منفی و اگر در حد بحرانی قرار داشته باشند، جواب آزمایش مثبت خواهد شد.
به عبارت سادهتر میتوان گفت:
نتایج آزمایش منفی (Negative)، نشاندهنده این است که مقدار آنتی بادی پروتئینی Antinuclear Antibody در بدن کمتر از 8.0 است.
نتایج آزمایش مثبت (Positive)، نشاندهنده این است که مقدار آنتی بادی پروتئینی Antinuclear Antibody در بدن بیشتر یا مساوی با 12.0 است.
این آزمایش در تشخیص بیماریهای زیر کمک میکند:
- سندروم شوگرن . نوعی االتهابی مزمن که به سیستم ایمنی بدن مربوط است.
- روماتیسم. بیماری که بافت همبند و مفاصل را درگیر میکند.
- لوپوس. نوعی بیماری خود ایمنی که بافت های پیوندی را هدف را قرار میدهد.
- اسکلرودرما. نوع نادر و متفاوتی از بیماری روماتیسم.
تفسیر آزمایش ANA
آنتی بادی پروتئینی ANA معمولا زمانی استفاده میشود که نیاز به تشخیص بیماریهای زیر باشد:
- لوپوس منتشر
- لوپوس اریتماتوس سیستمیک (SLE)
این بیماریها از جمله بیماریهای خود ایمنی هستند که تنها با بررسی آنتی بادیهای مختلف قابل تشخیص خواهند بود.
اگر جواب آزمایش ANA منفی شود، ابتلای شخص مشکوک به بیماریهای خود ایمنی رد خواهد شد.
اما در صورتی که آزمایش ANA نتیجه مثبت را نشان دهد، نمیتوان به طور قطع ابتلای شخص به بیماریهای خود ایمنی را تشخیص داد. بلکه در این زمان لازم است تا آنتی بادیهای دیگر بدن شخص طی آزمایش و تستهای مرتبط مورد بررسی قرار بگیرند.
تستهای مرتبط با آزمایش ANA
آزمایش ANA به تنهایی قادر نیست بیماریهای خود ایمنی را تشخیص دهد و نیاز به یک سری از آزمایشهای تکمیلی دارد. این تستها و آزمایشهای مرتبط در زیر معرفی شدهاند:
- Extractable Nuclear Antigen Antibodies (ENA) Panel (آنتی بادی آنتی ژن هستهای قابل استخراج.
این آزمایش به بررسی اتوآنتی بادی موجود در خون را که با پروتئینهای هسته سلول واکنش میدهند، میپردازد.
- تستAnti-dsDNA: این تست برای تشخیص بیماری لوپوس است.
- تست ESR: این تست برای بررسی عفونت و التهاب در بدن تجویز میشود.
- تست CRP: برای پاسخ به اینکه CRP درآزمایش خون چیست؟ میتوان گفت این تست نیز عفونت در بدن را تشخیص میدهد.
- Anti-centromere Antibody. این تست در تشخیص اسکلرودرما استفاده میشود.
علائم بیماریهای خود ایمنی
زمانی که مقدار آنتی بادی ANA در بدن نوسان پیدا کند و به محدوده بحرانی میرسد، فرد به بیماریهای خود ایمنی دچار خواهد شد. شاید از خود بپرسید چطور میتوانیم متوجه این بیماریها شویم؟
در پاسخ باید به علائم بالینی و اختلالاتی که بیماریهای خود ایمنی در بدن ایجاد میکنند، توجه ویژهای داشته باشید. این علائم میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- تب خفیف
- بروز ضایعههای پوستی
- ریزش مو بیشتر از حد نرمال
- مورمور شدن دست و پا و بیحسی آنها
- کاهش قدرت تمرکز
- قرمز و ملتهب شدن پوست
- احساس درد در عضلات
- احساس خستگی و بیحالی
این تست درآزمایشگاه دکتر دهقانی روزانه قابل انجام است.