دفع پروتئین دربارداری
پروتئینوری یا پروتئین ادراری، بهمعنای دفع پروتئین در بارداری و وجود بیش از اندازه پروتئین در ادرار است که از طریق آزمایش ادرار تشخیص داده میشود.
در دوران بارداری، وجود اندکی پروتئین در ادرار طبیعیست، اما گاهی میتواند علامتی از اختلال عملکرد کلیهها یا عفونت سیستم ادراری باشد. معمولا در اولین مراجعه دوران بارداری، آزمایش ادرار جهت تشخیص عفونت یا بررسی میزان قند و پروتئین در ادرار انجام میشود.
دفع پروتئین در بارداری مشکلی است که میتواند برای مادران و سلامت جنین مخصوصا در هفته ۲۰ به بعد خطرناک باشد. در حاملگی داشتن تغذیه مناسب برای مادران بسیار حائز اهمیت است زیرا جنین تمام مواد مغذی خود را از مادر می گیرد. همچنین یکی از مهم ترین مواردی که باید در دوران حاملگی انجام دهید تا دفع پروتئین در این دوران انجام نگیرد عدم مصرف پروتئین بیشتر است. پروتئین از مهم ترین مواد تشکیل دهنده در بدن افراد است. پروتئین ها برای ساخت بافت ها، ماهیچه ها، آنزیم ها و هورمون ها کاربرد دارند و وجود آن ها برای ساخت این موارد لازم است. اما دفع این ماده مفید ممکن است خطراتی به دنبال داشته باشد.
دلایل دفع پروتئین در دوران بارداری کداماند :
· عفونتهای ادراری
معمولا با مقادیر پایین دفع پروتئین همراه است. در صورت وجود تکرر یا سوزش ادرار و هرگونه ناراحتی در دفع ادرار، تغییر رنگ ادرار، درد زیر شکم یا پهلوها، تب و لرز باید به عفونت سیستم ادراری شک کرد. عفونتهای مثانه و کلیهها باید سریعا بررسی و درمان شود تا از ایجاد عوارض مادری، مانند sepsis، عفونت خونی و عوارض جنینی چون زایمان زودرس جلوگیری شود.
· پره اکلامپسی یا مسمومیت حاملگی
این بیماری با علائم فشارخون بالا، دفع پروتئین و احتباس مایعات در بدن مشخص میشود.
· اکلامپسی
همراه با تشنج است.
· سندروم HELP
یکی از عوارض جدی و خطرناک، پره اکلامپسی است که منجر به همولیز، افزایش آنزیمهای کبدی و افت پلاکت خون میشود.
عوامل دیگر عبارتند از:
· تب شدید
· ورزشهای سنگین
· مصرف برخی داروها
· کمآبی شدید بدن
· دیابت
· بیماریهای اتوایمیون
· لوپوس
· آرتریت روماتوئید
· بیماریهای مزمن کلیوی
· سندروم نفروتیک و…
به صورت طبیعی کلیه افراد در طول شبانه روز ۱۵۰ تا ۳۰۰ میلی گرم پروتئین دفع می کند که این مقدار، یک مقدار طبیعی است. اما اگر مقدار دفع پروتئین در بارداری از این مقدار بیشتر باشد؛ باید بررسی های بیشتری انجام شود. همچنین دفع پروتئین در این حالت بسیار خطرناک تر از حالت عادی در افراد است.
علائم دفع پروتئین در این دوران شامل ورم دست و پا، ورم صورت و ادرار کف آلود است. همچنین اگر این علائم را دارید باید به مراحل زیر توجه داشته باشید:
· در ابتدا زمانی که یک خانم باردار با علائمی چون ورم دست، پا و یا صورت و اضافه وزن بیش از حد روبه رو باشد باید به متخصص زنان و زایمان مراجعه کند. در این زمان آزمایش ادرار انجام شده و فشار خون با دقت زیادی اندازه گیری می شود.
· سپس اگر میزان دفع پروتئین در بارداری کم باشد و فشار خون به طور طبیعی باشد؛ شما هیچ مشکل خاصی ندارید و این موضوع عادی محسوب می شود.
· اما در صورتی که علاوه بر ورم و دفع پروتئین بیش از حد، فشار خون بالایی نیز داشته باشید؛ باید مراقب باشید زیرا ممکن است به مسمومیت بارداری دچار شده باشید.
· اگر در آزمایش ۲۴ ساعته مقدار فشار خون عادی باشد ولی مقدار دفع پروتئین بیش از حد معمول باشد؛ احتمالاً دچار بیماری های کلیوی شدید. زیرا در بعضی از مشکلات کلیوی میزان دفع پروتئین به بیش از ۱۰۰۰ میلی گرم می رسد.
خطرات دفع پروتئین در بارداری
در دوران بارداری بدن افراد تغییرات زیادی می کند که یکی از این تغییرات افزایش میزان پروتئین در ادرار است. در این دوران به خاطر فشار وارد بر روی کلیه ها، افزایش حجم خون و استرس مقدار دفع پروتئین افزایش می یابد. لازم به ذکر است دفع پروتئین در بارداری، در اوایل آن مشکلی ندارد اما اگر دفع پروتئین از ۲۰ هفتگی به بعد رخ دهد، خطری جدی برای مادر و جنین است.
کلیه ها دارای دو قسمت کوچک به نام های گلومرول و توبول هستند که باعث جلوگیری از دفع پروتئین و سلول های خونی در بدن می شوند. همچنین می دانیم که پروتئین نقش بسزایی برای سلامت استخوان ها، از بین بردن عفونت ها و تنظیم میزان مایع خون دارد. بنابراین دفع پروتئین در بارداری نباید بیش از حد معمول باشد. گلومرول (رگ های خونی کوچک) فقط مواد اضافه موجود در خون را می گیرند و برای دفع به مجرای ادرار ارسال می کنند. اینک اگر به هر دلیلی پروتئین ها از گلومرول عبور کنند، تومبول (لوله ای تو خالی و باریک) پروتئین ها را جذب می کند. اگر این بخش در کلیه دچار آسیبی شود افراد دچار مشکل دفع پروتئین در بارداری خود می شوند.
نتیجهگیری :
دفع پروتئین در بارداری یک بیماری نیست، بلکه نشانهای از وجود یک بیماری دیگر در بدن است؛ بنابراین درمان باید با توجه به علت اصلی آن انجام شود.
تغییرات ساده در رژیم غذایی و سبک زندگی میتواند خیلی مفید باشد. کنترل فشار خون، قند خون، کنترل دقیق وزن گیری مادر طی بارداری، انجام تمرینات ورزشی مخصوصا پیادهروی روزانه، خواب کافی، رفع استرس، محدودیت مصرف نمک و چربی، مصرف آب و مایعات کافی و رعایت مسائل بهداشتی جهت کنترل عفونتها، همه مفید و موثر خواهند بود.